Zgromadzenie Noblowskie przy Instytucie Karolinska ogłosiło 6 października, że Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny otrzymali Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell i Shimon Sakaguchi. Wyróżniono ich wspólnie za odkrycia dotyczące obwodowej tolerancji immunologicznej.
Tolerancja ta pomaga układowi odpornościowemu rozpoznawać własne tkanki i nie kierować przeciw nim niszczącej odpowiedzi. Sakaguchi zidentyfikował klasę limfocytów T, które hamują nadmierną aktywność immunologiczną; dziś są one znane jako regulatorowe limfocyty T.
Brunkow i Ramsdell wykazali następnie znaczenie genu FOXP3, a dalsze badania połączyły jego działanie z rozwojem komórek regulatorowych opisanych przez Sakaguchiego. U ludzi mutacje tego genu mogą prowadzić do ciężkiego zaburzenia autoimmunologicznego IPEX.
Komitet Noblowski podkreślił, że te odkrycia stworzyły podstawy nowej dziedziny badań. Podejścia wykorzystujące komórki regulatorowe są rozwijane między innymi w leczeniu chorób autoimmunologicznych i nowotworów oraz w ograniczaniu odrzucania przeszczepów, jednak wiele z tych terapii pozostawało na etapie badań klinicznych.
Znaczenie odkryć
- Nagrodę podzielono między Mary E. Brunkow, Freda Ramsdella i Shimona Sakaguchiego.
- Badacze wyjaśnili kluczowy mechanizm zapobiegania autoagresji układu odpornościowego.
- Regulatorowe limfocyty T i gen FOXP3 są centralnymi elementami tego mechanizmu.
- Odkrycia otworzyły kierunki badań nad terapiami autoimmunologicznymi, onkologicznymi i transplantacyjnymi.