Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała Nobla z chemii Susumu Kitagawie z Uniwersytetu w Kioto, Richardowi Robsonowi z Uniwersytetu w Melbourne i Omarowi M. Yaghiemu z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley.
Laureatów wyróżniono za rozwój metalorganicznych struktur ramowych, znanych jako MOF. Jony metali pełnią w nich funkcję narożników, a organiczne cząsteczki łączą je w kryształy z dużymi pustymi przestrzeniami.
Zmieniając elementy takiej sieci, chemicy mogą dostosować jej właściwości. Akademia wskazała wychwytywanie dwutlenku węgla, pozyskiwanie wody z suchego powietrza, magazynowanie gazów i katalizowanie reakcji.
Robson zbudował pionierską konstrukcję pod koniec lat osiemdziesiątych. Kitagawa wykazał później przepływ gazów przez struktury, a Yaghi opracował stabilne ramy możliwe do racjonalnego projektowania.
Dlaczego MOF są ważne
- Mają rozległą powierzchnię ukrytą w mikroskopijnych porach.
- Można je projektować do wychwytywania wybranych cząsteczek.
- Znajdują zastosowania w magazynowaniu gazów i oczyszczaniu wody.
- Nagrodę podzielono między trzech badaczy.