Połowę nagrody przyznano Joelowi Mokyrowi za wskazanie warunków, w których postęp technologiczny może prowadzić do trwałego wzrostu. Jego badania historyczne pokazały znaczenie wiedzy wyjaśniającej, otwartości na nowe idee oraz instytucji pozwalających wynalazkom przechodzić w praktyczne zastosowania.
Drugą połowę podzielili Philippe Aghion i Peter Howitt. Ich model opisuje twórczą destrukcję: nowe produkty i technologie wypierają starsze, napędzając produktywność, ale równocześnie tworząc przegranych i napięcia gospodarcze.
Akademia podkreśliła, że trwały wzrost nie jest zjawiskiem automatycznym. Innowacje mogą być blokowane przez grupy tracące dotychczasową pozycję, a zbyt słaba konkurencja pozwala dominującym firmom hamować pojawianie się nowych rozwiązań.
Nagroda formalnie nosi nazwę Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. Została ustanowiona przez szwedzki bank centralny i była ostatnim ogłoszeniem noblowskiego sezonu 2025.
Dwie perspektywy na rozwój
- Mokyr badał historyczne warunki trwałego postępu technologicznego.
- Aghion i Howitt sformalizowali mechanizm twórczej destrukcji.
- Innowacja zwiększa produktywność, ale wypiera stare technologie i firmy.
- Instytucje i konkurencja wpływają na to, czy postęp przekłada się na wzrost.