Sprawa C-448/23 dotyczyła dwóch orzeczeń polskiego Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca i 7 października 2021 roku. TSUE stwierdził, że podważały one zasadę pierwszeństwa, autonomię, skuteczność i jednolite stosowanie prawa UE, a także wiążący charakter orzeczeń unijnego trybunału.

Wyrok wskazał również na poważne nieprawidłowości przy powołaniu trzech sędziów TK w grudniu 2015 roku oraz prezesa Trybunału w grudniu 2016 roku. Z tego powodu, w ocenie TSUE, organ nie spełnia wymogów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu prawa unijnego.

Trybunał odrzucił możliwość powoływania się przez państwo członkowskie na tożsamość konstytucyjną w celu uchylenia się od wspólnych wartości zapisanych w artykule 2 Traktatu o UE. Zastrzeżenia co do kompetencji Unii sądy krajowe mogą przedstawiać w dialogu z TSUE poprzez pytania prejudycjalne. Wyrok należało wykonać bez zwłoki, ale samo rozstrzygnięcie nie nakładało automatycznie kary finansowej.

Co rozstrzygnął TSUE

  • Skarga Komisji Europejskiej została uwzględniona w całości.
  • Dwa orzeczenia TK z 2021 roku naruszały podstawowe zasady prawa UE.
  • Nieprawidłowości dotyczyły powołania trzech sędziów i prezesa TK.
  • TSUE uznał, że TK nie spełnia unijnych wymogów niezależnego sądu.