Sekretarz generalny komitetu Nobla Thomas Perlmann ogłosił na konferencji prasowej w Karolinska Institutet nazwiska laureatów: Amerykanina Karla Deisserotha, profesora Uniwersytetu Stanforda, oraz Niemców Petera Hegemanna z Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie i Georga Nagela z Uniwersytetu Juliusza i Maksymiliana w Würzburgu.
Nagrodzeni są twórcami optogenetyki — metody wykorzystującej światło i inżynierię genetyczną do kontrolowania aktywności pojedynczych komórek. Nagel i Hegemann odkryli channelrhodopsynę, białko błonowe działające jak kanał jonowy, który szybko otwiera się pod wpływem światła. Deisseroth zastosował tę wiedzę do neuronów u ssaków, co pozwoliło naukowcom precyzyjnie włączać i wyłączać aktywność wybranych komórek nerwowych za pomocą światła.
Metoda opracowana przez laureatów od lat jest podstawowym narzędziem neurobiologii, umożliwiającym badanie mechanizmów działania mózgu — na przykład obwodów odpowiedzialnych za emocje, pamięć czy ruch — z precyzją niedostępną wcześniejszym technikom.
Trzej naukowcy podzielą się nagrodą pieniężną w wysokości 12 milionów koron szwedzkich, czyli około 1,2 miliona dolarów. Ogłoszenie otworzyło tegoroczny „tydzień noblowski”, w którym do końca tygodnia zostaną ogłoszeni laureaci w pozostałych dziedzinach.
W skrócie
- Nobla z medycyny otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za optogenetykę.
- Odkryli i wykorzystali channelrhodopsynę do kontrolowania aktywności neuronów światłem.
- Nagroda pieniężna: 12 mln koron szwedzkich (ok. 1,2 mln dolarów) do podziału.