Norweski Komitet Nobla ogłosił w piątek, że tegoroczną Pokojową Nagrodę Nobla przyznano Navanethem „Navi” Pillay, 85-letniej południowoafrykańskiej prawniczce, była przewodniczącej Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i była Wysokiej Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka. Przewodniczący komitetu Jørgen Watne Frydnes uzasadnił decyzję jej wieloletnim zaangażowaniem w ścigania zbrodni wojennych, zbrodni przeciw ludzkości i genocydu — od obrony Nelsona Mandeli w czasach apartheidu po udział w kluczowych procesach międzynarodowych.

Ogłoszenie zastało Pillay w Norymberdze, na konferencji prawniczej odbywającej się w mieście, gdzie po drugiej wojnie światowej sądzono zbrodniarzy nazistowskich. Gdy publiczność nagrodziła ją owacją, laureatka zażartowała: „If you clap a little bit more, I may share this prize with Trump” („Jeśli zaklaskacie jeszcze trochę, może podzielę się tą nagrodą z Trumpem”) — nagranie z tego momentu opublikowała szefowa Amnesty International Agnès Callamard.

Żart odnosił się do wielokrotnie wyrażanego przez Donalda Trumpa pragnienia otrzymania Pokojowej Nagrody Nobla za jego inicjatywy dyplomatyczne — w tym zaangażowanie w konflikt z Iranem — mimo że amerykański prezydent był szeroko spekulowanym kandydatem, komitet ostatecznie go nie wybrał. Media przypominają też, że Pillay krytykowała wcześniej plan pokojowy Trumpa dla Gazy.

W sobotę kolejne redakcje, w tym Smithsonian Magazine i Al Jazeera, opublikowały obszerne profile laureatki, przypominając jej biografię: dorastanie w czasach apartheidu w RPA, obronę Nelsona Mandeli jako młodej prawniczki oraz późniejszą karierę sędziowską w trybunałach międzynarodowych. Przypomniano również, że ubiegłoroczna laureatka, wenezuelska opozycjonistka María Corina Machado, wywołała kontrowersje, przekazując swój medal Trumpowi — co Instytut Nobla uznał za niemożliwe w świetle regulaminu nagrody.

Najważniejsze fakty

  • Pokojową Nagrodę Nobla 2026 otrzymała 85-letnia Navi Pillay za pracę na rzecz ścigania zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości.
  • Laureatka zażartowała o podzieleniu się nagrodą z Donaldem Trumpem podczas konferencji w Norymberdze.
  • W sobotę media publikowały profile biograficzne Pillay i przypominały kontrowersje wokół zeszłorocznej laureatki, Maríi Coriny Machado.