Komitet Noblowski przyznał 9 października 2026 r. Pokojową Nagrodę Nobla 85-letniej południowoafrykańskiej prawniczce Navi Pillay, byłej sędzi Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Trybunału ONZ do spraw Rwandy, doceniając jej wieloletnią pracę na rzecz praw człowieka i prawa międzynarodowego.

Tego samego dnia administracja Trumpa ogłosiła nowe sankcje na MTK, wcześniej już objęty amerykańskimi sankcjami wobec 17 sędziów i urzędników trybunału. Sekretarz stanu Marco Rubio uzasadniał, że środki bronią suwerenności USA i odpowiadają na rzekome próby ścigania Amerykanów; sankcje mają sześciomiesięczny okres przejściowy.

W wirtualnym wystąpieniu w Nobel Peace Center w Oslo Pillay oceniła, że wokół przetrwania międzynarodowych trybunałów, w tym MTK, narosło „ogromne napięcie i niepokój”, i określiła jako „bezprecedensowe i niedopuszczalne, by jedno państwo ogłaszało sankcje tylko z powodu orzeczeń wydanych przez sędziów”. USA od lat sprzeciwiają się działaniom MTK dotyczącym m.in. śledztwa w sprawie działań amerykańskich wojsk w Afganistanie oraz nakazu aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu.

Trump odniósł się do przyznania nagrody Pillay, nazywając ją „haniebną i kompromitującą”. Decyzja komitetu noblowskiego i reakcja Pillay na sankcje otworzyły kolejny rozdział sporu między administracją USA a instytucjami międzynarodowego sądownictwa karnego.

Chronologia

  • 9 października: Komitet Noblowski przyznaje Pokojową Nagrodę Nobla Navi Pillay.
  • 9 października: administracja Trumpa ogłasza rozszerzone sankcje na MTK, uzasadniane przez sekretarza stanu Rubio.
  • 10-11 października: Pillay w Oslo nazywa sankcje „bezprecedensowymi i niedopuszczalnymi”, Trump nazywa jej nagrodę „haniebną”.