Komitet Noblowski przyznał 9 października 2026 r. Pokojową Nagrodę Nobla 85-letniej południowoafrykańskiej prawniczce Navi Pillay, byłej sędzi Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Trybunału ONZ do spraw Rwandy, doceniając jej wieloletnią pracę na rzecz praw człowieka i prawa międzynarodowego. Pillay zadedykowała nagrodę „ocalałym ze zbrodni międzynarodowych”.

Tego samego dnia, kilka godzin po ogłoszeniu werdyktu, administracja Trumpa ogłosiła kolejny, rozszerzony pakiet sankcji na MTK, wcześniej już objęty amerykańskimi sankcjami wobec 17 sędziów i urzędników trybunału. Sekretarz stanu Marco Rubio uzasadniał decyzję twierdzeniem, że MTK jest „zbuntowanym sądem” naruszającym suwerenność USA — sankcje mają odciąć trybunał od amerykańskiego systemu finansowego i transakcji w dolarach.

W wirtualnym wystąpieniu w Nobel Peace Center w Oslo Pillay oceniła, że wokół przetrwania międzynarodowych trybunałów, w tym MTK, narosło „ogromne napięcie i niepokój”, i określiła jako „bezprecedensowe i niedopuszczalne, by jedno państwo ogłaszało sankcje tylko z powodu orzeczeń wydanych przez sędziów”. USA od lat sprzeciwiają się działaniom MTK dotyczącym m.in. śledztwa w sprawie działań amerykańskich wojsk w Afganistanie oraz nakazu aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu.

Trump odniósł się do przyznania nagrody Pillay, nazywając ją „haniebną i kompromitującą”. Decyzja komitetu noblowskiego i reakcja Pillay na sankcje otworzyły kolejny rozdział sporu między administracją USA a instytucjami międzynarodowego sądownictwa karnego.

Chronologia

  • 9 października: Komitet Noblowski przyznaje Pokojową Nagrodę Nobla Navi Pillay.
  • 9 października: administracja Trumpa ogłasza rozszerzone sankcje na MTK, uzasadniane przez sekretarza stanu Rubio.
  • 10–11 października: Pillay w Oslo nazywa sankcje „bezprecedensowymi i niedopuszczalnymi”, Trump nazywa jej nagrodę „haniebną”.