W czwartek w Kylin Villa w Shenzhen, na marginesie szczytu Azjatycko-Pacyfickiej Współpracy Gospodarczej (APEC), doszło do ponadgodzinnego spotkania Donalda Trumpa, Xi Jinpinga i Władimira Putina. Agencje opisują je jako pierwsze w historii trójstronne spotkanie liderów trzech globalnych potęg w takim formacie. Jego zwieńczeniem było ogłoszenie wspólnej "deklaracji pokoju".

Dokument składa się z czterech głównych punktów: zapowiedzi reformy Organizacji Narodów Zjednoczonych, zobowiązania do stabilności globalnych dostaw paliw - co ma znaczenie w kontekście napięć wokół Cieśniny Ormuz po lutowych amerykańskich atakach na Iran oraz ukraińskich uderzeń na rosyjskie instalacje - krytyki wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego i podobnych instytucji, by nie "wykorzystywały swojej pozycji" (co komentatorzy łączą z nakazami aresztowania wobec Putina w związku z wojną w Ukrainie oraz Netanjahu w związku z Gazą), a także zapowiedzi dialogu o redukcji ryzyka nuklearnego i zapobieganiu proliferacji przy zachowaniu stabilności strategicznej. Xi Jinping powiedział, że "wojny nuklearnej nie można wygrać i nigdy nie wolno jej toczyć", a świat jest spokojny, gdy wielkie potęgi żyją w harmonii, wezwał też do odrzucenia "mentalności zimnej wojny".

Wojna w Ukrainie i konflikt wokół Iranu zostały w deklaracji potraktowane marginalnie. Jak relacjonowały agencje, rzecznik Kremla zaznaczył, że Ukraina nie była "centralnym tematem" rozmów, choć Trump miał nakłaniać Xi Jinpinga do pomocy w zakończeniu tej wojny. Trump określił spotkanie słowami "robimy historię", a Putin ocenił rozmowy jako "bardzo szczere", które pomogły liderom "lepiej się zrozumieć".

Szczyt w Shenzhen zamykał trzydniową podróż dyplomatyczną Trumpa po Azji. Część komentatorów zwraca uwagę, że mimo zapowiedzi "historycznych" ustaleń podróż nie przyniosła wymiernych przełomów w kluczowych konfliktach. Noc przed szczytem przyniosła natomiast nasiloną eskalację: Ukraina przeprowadziła kolejny, trzeci w ciągu tygodnia, atak na Most Krymski, wstrzymując ruch pociągów, a w Cieśninie Ormuz - według Reutersa powołującego się na irańską telewizję Press TV - trzy tankowce zapaliły się po wejściu na morskie miny.

Cztery punkty deklaracji z Shenzhen

  • Reforma Organizacji Narodów Zjednoczonych.
  • Zobowiązanie do stabilności globalnych dostaw paliw.
  • Krytyka Międzynarodowego Trybunału Karnego i podobnych instytucji.
  • Zapowiedź dialogu o redukcji ryzyka nuklearnego i zapobieganiu proliferacji.