Obraz Alfreda Wierusza-Kowalskiego „Zima - odwrót Napoleona z Moskwy”, dzieło realisty znanego z motywów z udziałem ludzi i zwierząt, wrócił do Polski i trafił do kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie. Przed wojną obraz należał do bankiera i przemysłowca Andrzeja Rotwanda i był pokazywany na wystawie w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w czerwcu 1939 roku.

Po inwazji Niemiec na Polskę 1 września 1939 roku dzieło zostało zrabowane przez okupantów i wystawione w klubie oficerów SS działającym w Pałacu Blanka w Warszawie.

Obecna właścicielka, Ewa Tsonis, odziedziczyła dzieło po zmarłym ojcu, Michale Stefanie Koryznie, który nabył je w latach 60. w domu aukcyjnym Desa w Krakowie. Po zbadaniu pochodzenia obrazu Tsonis poinformowała o nim Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a po potwierdzeniu tożsamości przez ekspertów muzealnych przekazała go w darze Muzeum Narodowemu w Warszawie (resort ogłosił zwrot 28 września).

Minister kultury Marta Cienkowska powiedziała, że „historia wraca do domu”, nazywając stratę tego dzieła „jedną z najważniejszych wojennych strat w polskim malarstwie”. Obraz, zachowany w bardzo dobrym stanie wraz z oryginalną ramą, jest jednym z ponad 920 dzieł odzyskanych dotąd przez polskie Ministerstwo Kultury - resort prowadzi obecnie około 200 kolejnych postępowań w 18 krajach.

W skrócie

  • Obraz Wierusza-Kowalskiego zrabowany w 1939 roku, wystawiany w klubie oficerów SS w Pałacu Blanka.
  • Obecna właścicielka Ewa Tsonis przekazała go w darze Muzeum Narodowemu w Warszawie.
  • To jedno z ponad 920 dzieł odzyskanych przez polskie MKiDN; ok. 200 postępowań trwa w 18 krajach.