Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski odbył we wtorek 22 września w Nowym Jorku, na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ, rozmowę z białoruskim ministrem spraw zagranicznych Maksimem Ryżenkowem. Jak podkreślił, było to pierwsze spotkanie szefów dyplomacji Polski i Białorusi od dziesięciu lat - ostatnie wcześniejsze odbyło się w październiku 2016 roku.
Sikorski określił spotkanie jako „pierwsze, wstępne” i powiedział: „Gdy sąsiad chce odmrożenia i poprawy relacji, Polska jest pierwsza do porozumienia”. Zapowiedział też, że Polska wkrótce otworzy nowy budynek ambasady w Mińsku. Sikorski powiedział, że inicjatywa spotkania wyszła od Białorusi. Strony rozmawiały m.in. o sytuacji na granicy i bezpieczeństwie regionalnym, a Sikorski potwierdził, że wśród tematów znalazła się też kwestia, czy Białoruś zgadza się na przepuszczanie przez swoje terytorium rosyjskich dronów i rakiet.
Białoruskie MSZ odpowiedziało w środę w mediach społecznościowych metaforycznie: „Dyplomacja przebiśniegu to miły restart. Ale liczy się dla nas zbiór. Zasadźmy sad - wymaga opieki co roku, a nie raz na dekadę. Mińsk jest gotów gościć”. Do odmrożenia relacji przyczyniło się wcześniejsze zwolnienie przez Białoruś części więźniów politycznych, w tym Andrzeja Poczobuta, działacza polskiej mniejszości, więzionego przez pięć lat na podstawie zarzutów uznawanych za sfabrykowane. Sikorski wskazał też na gwałtowny spadek prób nielegalnych przekroczeń granicy - z 15 500 w pierwszej połowie 2025 roku do 235 w tym roku, czyli według przytoczonych danych o ponad 98 proc.
Relacje wcześniej mocno się pogorszyły z powodu strategicznego sojuszu Białorusi z Rosją, wywołanego przez Mińsk kryzysu migracyjnego od 2021 roku oraz śmierci polskiego żołnierza Mateusza Sitka, zabitego w 2024 roku przez migranta, którego podejrzewany zabójca pozostaje na Białorusi, odmawiającej ekstradycji. Były rzecznik polskich służb Stanisław Żaryn skrytykował zbliżenie, oskarżając Sikorskiego o forsowanie kolejnego resetu z Białorusią. Sceptycznie wypowiedział się też białoruski opozycjonista Franciszek Wiaczorka, mówiąc, że władzom w Mińsku „nie można wierzyć”, bo ich deklaracje nie przekładają się na czyny.
W skrócie
- Sikorski i Ryżenkow spotkali się w Nowym Jorku - pierwsza taka rozmowa od dekady (poprzednia: październik 2016).
- Polska planuje otworzyć nowy budynek ambasady w Mińsku.
- Próby nielegalnych przekroczeń granicy z Białorusią spadły z 15 500 w pierwszej połowie 2025 r. do 235 w tym roku (ponad 98 proc.).