Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski odbył we wtorek w Nowym Jorku, na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ, rozmowę z białoruskim ministrem spraw zagranicznych Maksimem Ryżenkowem. Jak podkreślił, było to pierwsze spotkanie szefów dyplomacji Polski i Białorusi od dziesięciu lat — ostatnie wcześniejsze odbyło się w październiku 2016 roku.

Sikorski określił spotkanie jako „pierwsze, wstępne” i powiedział: „Gdy sąsiad chce odmrożenia i poprawy relacji, Polska jest pierwsza do porozumienia”. Zapowiedział też, że Polska wkrótce otworzy nowy budynek ambasady w Mińsku. Strony rozmawiały m.in. o sytuacji na granicy i bezpieczeństwie regionalnym, a Sikorski potwierdził, że wśród tematów znalazła się też kwestia, czy Białoruś zgadza się na przepuszczanie przez swoje terytorium rosyjskich dronów i rakiet.

Białoruskie MSZ odpowiedziało na portalach społecznościowych metaforycznie: „Dyplomacja przebiśniegu to miły restart. Ale liczy się dla nas zbiór. Zasadźmy sad”. Do odmrożenia relacji przyczyniło się wcześniejsze zwolnienie przez Białoruś części więźniów politycznych, w tym Andrzeja Poczobuta, działacza polskiej mniejszości skazanego na spornych zarzutach i uwięzionego na pięć lat. Sikorski wskazał też na gwałtowny spadek nielegalnych przekroczeń granicy — z 15 500 na początku 2025 roku do 235 w 2026 roku, czyli o 98 proc., po zainstalowaniu przez Polskę fizycznych i elektronicznych zabezpieczeń.

Relacje wcześniej mocno się pogorszyły z powodu strategicznego sojuszu Białorusi z Rosją, wywołanego przez Mińsk kryzysu migracyjnego od 2021 roku oraz śmierci polskiego żołnierza Mateusza Sitka, zabitego w 2024 roku przez migranta, którego podejrzewany zabójca pozostaje na Białorusi, odmawiającej ekstradycji. Były rzecznik polskich służb Stanisław Żaryn skrytykował zbliżenie, ostrzegając przed „wtłaczaniem nas na siłę w kolejny reset z Białorusią (a może nawet z Rosją)”. Sceptycznie wypowiedział się też białoruski opozycjonista Franciszek Wiaczorka, mówiąc, że władzom w Mińsku „nie można wierzyć”, bo ich deklaracje nie przekładają się na czyny.

W skrócie

  • Sikorski i Ryżenkow spotkali się w Nowym Jorku — pierwsza taka rozmowa od dekady (poprzednia: październik 2016).
  • Polska planuje otworzyć nowy budynek ambasady w Mińsku.
  • Nielegalne przekroczenia granicy polsko-białoruskiej spadły o 98 proc. (z 15 500 do 235) po budowie zabezpieczeń.